گیربکس‌ حلزونی یکی از اجزای انتقال نیرو در بالابرهای ساختمانی می باشد که سبب کاهش سرعت و افزایش گشتاور و قدرت می‌شود. در واقع این گیربکس‌ها سرعت و گشتاور را به هم تبدیل می‌کنند و محور اعمال نیرو را تغییر می‌دهند. اگر بخواهیم نقش انواع گیربکس‌ بالابر ساختمانی را تشبیه کنیم، می‌توانیم گیربکس بالابر ساختمانی را همانند قلب در بدن انسان نظر بگیریم، همان طور که قلب جریان خون را در بدن تنظیم می‌کند، گیربکس حلزونی نیز تنظیم ‌کننده سرعت و قدرت در بالابر ساختمانی است. همچنین اگر از کار بیفتد بالابر نیز از کار خواهد افتاد. گیربکس حلزونی در بالابرهای مصالح ساختمانی سرعت و نیروی خود را از الکتروموتور دریافت کرده و آن را به قدرت بیشتری تبدیل می‌کند. برای همین اگر می‌خواهید بالابر ساختمانی بخرید قطعاً اولین چیزی که باید به آن توجه داشته باشید گیربکس آن است. خاصیت قفل شوندگی خودکار از جمله مهم‌ترین مزایای این گیربکس ها می باشد. این قابلیت در مواقعی که برق قطع شود کارایی خود را نشان می دهد. در واقع به ‌محض قطع جریان برق، گیربکس حلزونی بالابر در همان نقطه باکت بالابر را متوقف نموده و از سقوط مصالحی که در داخل باکت قرار دارد، جلوگیری به عمل می آید. این ویژگی سبب افزایش ایمنی در بالابرهای ساختمانی نیز می شود.

تفاوت انواع گیربکس‌ بالابر ساختمانی

انواع گیربکس‌ بالابر ساختمانی موجود در بازار تفاوت هایی نسبت به یکدیگر دارند، که به اختصار به شرح زیر می باشد.

  • ضریب تبدیل گیربکس: مهمترین عاملی که بین انواع گیربکس‌ بالابر ساختمانی موجود تفاوت ایجاد می‌کند ضریب تبدیل آنها می باشد، ضریب تبدیل به معنی تعداد دفعات گردش گیربکس به ‌ازای گردش الکتروموتور است. مثلاً برای گیربکسی که ضریب تبدیل آن 1 به ۴۸ است، یعنی هر ۴۸ دوری که الکتروموتور می‌زند، به‌ ازای آن گیربکس تنها یک‌ بار می‌چرخد. که این پارامتر نشان‌دهنده قدرت گیربکس می باشد.
     

گیربکس بالابر ساختمانی

 

  • سایز گیربکس: گیربکس های حلزونی متناسب با سایزشان می توانند مقدار بار مشخصی را تحمل کنند. سایزبندی گیربکس های حلزونی به ترتیب 49 ، 62 ، 86 ، 110 ، 130 ، 150 ، 185 ، 210 ، 250 و 300 می باشد که به طور معمول بهترین گیربکس‌ بالابر ساختمانی با سایز 86 برای نصب بر روی بالابرهای تک فاز و بهترین گیربکس‌ بالابر ساختمانی با سایز 110 برای نصب بر روی بالابرهای سه فاز استفاده می شود.
  • تیپ گیربکس: گیربکس های حلزونی مورد استفاده جهت نصب بر روی بالابرهای ساختمانی دارای دو مدل VF و MVF می باشند. در تیپ VF ورودی شافت و خروجی هالوشافت ( کرانویل ) است اما در تیپ MVF دارای ورودی فلنج و خروجی هالوشافت است که به نسبت تیپ VF مصرف کمتری برای نصب بر روی بالابرها دارد.

گیربکس حلزونی

 

  • کیفیت قطعات گیربکس: از عوامل مهم دیگری که باعث تفاوت در میان انواع گیربکس‌ بالابر ساختمانی می شود، کیفیت قطعات به کار رفته در آنها از قبیل نوع چرخ دنده ها می باشد که می تواند جنس آنها برنجی و یا چدنی باشد و همچنین پوسته گیربکس که می تواند از جنس آلومینیومی باشد و یا چدنی.

قطعات گیربکس بالابر

 

بهترین گیربکس‌ بالابر ساختمانی موجود در بازار ایران

برای انتخاب بهترین گیربکس‌ بالابر ساختمانی از میان انواع گیربکس های حلزونی موجود در بازار باید به چند نکته نوجه نمود. برخی از مهمترین عواملی که می‌تواند تاثیرگذار بر روی کیفیت و عملکرد گیربکس حلزونی باشد از قبیل: نوع مواد اولیه، روش تولید، طراحی استاندارد گیربکس، توان و قدرت گیربکس. بنابراین، برای انتخاب بهترین گیربکس‌ بالابر ساختمانی باید براساس نیازهای خود از بین برندها و مدل‌های مختلف، تحقیقاتی انجام داده و پس از بررسی‌های لازم و با توجه به ارزیابی‌های فنی و اقتصادی، تصمیم‌گیری کرد.اما به طور عمومی می توان گفت که مناسب ترین انتخاب برای گیربکس بالابر ساختمانی، گیربکس های حلزونی در دو تیپ VF و MVF هستند. گیربکس حلزونی با سایز 86 گزینه خوبی در میان انواع گیربکس‌ بالابر ساختمانی است که می توان برای بالابر انتخاب کرد. در برخی موارد که نیاز به گیربکس قوی تر می باشد، می توان از گیربکس حلزونی با سایز 110 نیز استفاده کرد. به طور معمول این گیربکس ها باید دارای نسبت تبدیل 1 به 48 و 1 به 56 باشند تا بهترین راندمان را داشته باشند. شرکت های زیادی در ایران گیربکس حلزونی تولید می کنند که از معروفترین آنها می توان به برندهای مارال اصفهان، روانکار، بهکار، کاردان، سهند و بزرگمهر اشاره نمود.
 

در هنگام خرید گیربکس بالابر ساختمانی به چه نکاتی باید توجه کنیم؟

در هنگام خرید گیربکس برای بالابر ساختمانی باید به چند نکته مهم توجه نمود:

 

  • وزن بار: اولین موردی که باید در نظر داشته باشید، وزن باری است که قرار است توسط بالابر ساختمانی حمل شود. باید به دقت وزن بار را محاسبه کنید تا بتوانید گیربکسی متناسب با ظرفیت بالابر انتخاب نمایید.
  • ایمنی و استاندارد: در انتخاب گیربکس بالابر ساختمانی، ایمنی امری حیاتی است. باید گیربکس انتخاب شده برای بالابر مجهز به موارد ایمنی از قبیل قفل کن خودکار باشد.
  • کیفیت ساخت گیربکس: هنگام خرید گیربکس به کیفیت ساخت قطعات گیربکس از قبیل چرخ دنده ها توجه نمایید، درصورتی ‌که از گیربکس‌های بی‌ کیفیت برای بالابر ساختمانی استفاده نمایید، حتماً دچار مشکلاتی خواهید شد که متأسفانه برخی از آنها جبران‌ناپذیر خواهد بود.
  • ضریب تبدیل گیربکس: باید از گیربکس هایی که دارای ضریب تبدیل بالاتر از 40 هستند برای بالابرهای حمل مصالح ساختمانی استفاده نمود، چون گیربکس های که دارای ضریب تبدیل کمتر از 40 هستند، قابل بازگشت می باشند.
     

نگهداری از گیربکس بالابر ساختمانی

طول عمر گیربکس حلزونی بسته به عواملی مانند نحوه استفاده، نگهداری و شرایط محیطی می تواند متفاوت باشد. با انجام بازرسی‌های منظم از قبیل چکاپ روغن، بررسی میزان خوردگی چرخ دنده ها و همچنین تعویض پوسته گیربکس در صورت مشاهده ترک خوردگی می توان به کاهش استهلاک و افزایش طول عمر گیربکس بالابر کمک نمود.

سخن پایانی
با توجه به مطالب بالا می توان نتیجه گرفت که در میان انواع گیربکس‌ بالابر ساختمانی، بهترین گیربکس‌ بالابر ساختمانی برای بالابرهای تک فاز با ظرفیت حمل بار تا وزن 300 کیلوگرم، گیربکس حلزونی مدل VF86 با ضریب تبدیل 1 به 48 می باشد و بهترین گیربکس‌ بالابر ساختمانی برای بالابرهای سه فاز با ظرفیت حمل بار تا وزن 500 کیلوگرم، گیربکس حلزونی با پوسته چدنی مدل VF110 با ضریب تبدیل 1 به 56 می باشد.